TEMEL

Queue Özellikleri

Queue (kuyruk), mesajların sırayla bekletildiği "dolap"tır — gelen mesajlar sıraya girer, consumer gelip sırayla alır (ilk giren ilk çıkar). RabbitMQ'da iki ana queue tipi vardır:

Kod örneği görünümü Bu sayfadaki eşleşen örnekleri seçilen istemciye göre gösterir.

Classic Queue — Tek sunucuda çalışır. Basit ama o sunucu çökerse mesajlar risk altında.
Quorum Queue — Birden fazla sunucuda kopyalanır. Biri çökse diğeri devam eder (production için önerilen).

Queue oluştururken çeşitli ayarlar (argument) verilebilir: boyut limiti, mesaj ömrü, taşma davranışı gibi.

Queue Özellikleri Matrisi

Özellik	Classic Queue	Quorum Queue	Açıklama
`durable`	Opsiyonel	Her zaman (zorunlu)	Broker restart'ta queue hayatta kalır
`exclusive`		Desteklemez	Sadece declare eden connection kullanabilir
`auto-delete`		Desteklemez	Son consumer ayrılınca queue silinir
`x-message-ttl`			Mesaj yaşam süresi (ms)
`x-expires`		(kısmi)	Kullanılmayan queue'nun silinme süresi
`x-max-length`			Maksimum mesaj sayısı
`x-max-length-bytes`			Maksimum toplam boyut
`x-dead-letter-exchange`		(at-least-once)	Rejected/expired mesajlar nereye gitsin
`x-overflow`	drop-head / reject-publish	drop-head / reject-publish	Limit aşılınca davranış
`x-queue-type`	"classic"	"quorum"	Queue tipini belirler
`x-delivery-limit`		(default: 20)	Poison message koruması
Replication	(single node)	(Raft, N replicas)	HA için quorum queue kullan

Ne Zaman Kullan / Kullanma

Senaryo	Queue Tipi	Neden
Production iş yükleri, veri kaybı kabul edilemez	Quorum Queue	Raft consensus ile replicated, HA
Geçici/ephemeral queue'lar (reply-to, exclusive)	Classic Queue	Quorum exclusive desteklemez
Çok yüksek queue churn (sürekli create/delete)	Classic Queue	Quorum queue overhead'i yüksek
5M+ mesaj backlog, fan-out okuma	Stream	Quorum queue bu boyutta uygun değil

Dikkat: RabbitMQ 4.0'dan itibaren classic mirrored queue'lar tamamen kaldırıldı. HA için tek seçenek Quorum Queue'dur. Eski ha-mode policy'leri artık çalışmaz.

Gerçek hayat senaryosu: Bir fintech uygulamasında ödeme işlem queue'su x-queue-type: quorum ile declare edilir. x-message-ttl: 86400000 (24 saat) ile işlenmeyen mesajlar DLX'e yönlendirilir. x-max-length: 1000000 ile queue'nun kontrolsüz büyümesi engellenir.

var args = new Dictionary<string, object?>
{
    ["x-queue-type"] = "quorum",
    ["x-delivery-limit"] = 5,                      // poison message: 5 retry sonrası DLX'e
    ["x-dead-letter-exchange"] = "dlx.exchange",
    ["x-dead-letter-routing-key"] = "failed.payments",
    ["x-message-ttl"] = 86_400_000,                // 24h TTL
    ["x-max-length"] = 500_000                     // max 500K mesaj
};

await channel.QueueDeclareAsync(
    queue: "payment-processing",
    durable: true,       // quorum için zorunlu
    exclusive: false,    // quorum exclusive desteklemez
    autoDelete: false,   // quorum auto-delete desteklemez
    arguments: args);

# Tüm "payment." ile başlayan queue'lara policy uygula
rabbitmqctl set_policy payment-policy     "^payment."     '{"dead-letter-exchange":"dlx.exchange","delivery-limit":5,"max-length":500000}'     --priority 10     --apply-to "quorum_queues"

# Queue bilgilerini kontrol et
rabbitmqctl list_queues name type messages consumers